صفر تا صد آبیاری قطره‌ای

آبیاری قطره‌ای یکی از تکنیک‌های پیشرفته کاشت گلخانه‌ای و بسیار کاربردی برای آبیاری گیاهان با بازدهی زیاد و همچنین صرفه جویی در مصرف بهینه آب است. طراحی این مدل آبیاری موضعی (Drip irrigation) بدین صورت است که آب از منابع آبی، پمپ به سیستم آبیاری انتقال داده می‌شود. در مرحله بعد، آب از طریق لوله‌ها به قطره‌چکان‌ها می‌رسد. قطره‌چکان‌ها آب را به صورت قطره‌ای در پای گیاهان پخش می‌کنند. این روش با رساندن مستقیم آب به ریشه گیاهان، علاوه بر صرفه جویی در مصرف آب، مزایای دیگری نیز برای رشد و سلامت گیاهان دارد.

در این مقاله جامع از مجموعه گلخانه آریانا، صفر تا صد آبیاری قطره‌ای را به طور کامل بررسی می کنیم. با ما همراه باشید تا با مزایا، نحوه اجرا و نکات مهم این روش آبیاری آشنا شوید.

دلایل استفاده از آبیاری قطره‌ای

اصلی ترین علت کاربرد سیستم آبیاری به روش قطره ای، کاهش مصرف بسیار زیاد آب است. امروزه متاسفانه با افزایش مصرف آب، بی توجهی خانواده ها به الگوی مصرف و وجود کارخانه های فولاد و ذوب آهن که قسمت زیادی از آب شیرین تصفیه شده در کشور را استفاده می کنند، سهم صنعت کشاورزی از آب شیرین بسیار کم شده است.

همچنین آبیاری بسیاری از محصولات کشاورزی با به کارگیری آب چاه یا آب شور امکان پذیر نیست. بنابراین با وجود بحران کم آبی، راه حلی به جز به کارگیری این سیستم های آبیاری قطره‌ای، پیش پای ما نمی گذارد.

لازم به ذکر است این تنها علت استفاده از سیستم آبیاری به روش قطره‌ای نیست. مزیت هایی که آبیاری به این روش در اختیار ما می گذارد، به کارگیری از این سیستم را برای ما معقول تر می کند.

مزایای استفاده از سیستم آبیاری قطره ای

در بخش قبل، با مهم ترین علت به کارگیری از سیستم آبیاری قطره‌ای صحبت  کردیم. و نیز اشاره شد که مزیت های زیاد این روش، استفاده از آن را برای  صنعت کشاورزی امکان پذیرتر می کند. اما این مزایا چه هستند؟

1. عملکرد بهتر

طبق مقایسات انجام شده بین دو روش سیستم آبیاری قطره‌ای و سیستم آبیاری آب پاش، درصد کارآمدی روش قطره ای 90 و درصد کارآمدی روش آبپاش 65 تا 75 درصد اعلام شده است. بنابراین با یک مقایسه ساده بین این دو عدد، می توان فهمید که روش قطره ای عملکرد بهتری نسبت به روش آبپاش دارد.

در آبیاری به روش قطره ای، اگرچه حجم آب کم است، اما دقیقا به منطقه موردنظر که همان ریشه گیاه است، قرار میگیرد و روانه می شود. ضمن اینکه این کار با یک فشار آب آرام و به تدریج صورت می گیرد که از آسیب رساندن به ساقه و برگ های گیاه جلوگیری می نماید.

2. جلوگیری از حمله آفات و بیماری ها

در آبیاری قطره‌ای، لوله هایی به موازات ردیف گیاهان در خاک کاشت شده قرار می گیرد. هر یک از این لوله ها، قطره چکان هایی دارند که آب به شکل قطره ای از آن خارج می شود و روی خاک زیر قسمت انتهایی گیاه می ریزد. از آنجایی که سطح رطوبت خاک در محدوده نرمال نگه داشته شده، امکان رشد قارچ ها و حمله آفت ها خیلی کم است. این در حالی است که در روش های دیگر، رطوبت بالا سبب حمله آفت ها و در بعضی موارد باعث گندیدگی ریشه گیاه می شود.

3. با به حداقل رساندن تماس آب با برگ، ساقه و میوه گیاهان، از ابتلا به بیماریهای قارچی جلوگیری می کند.
4. به ردیف ‌های بین گیاهان اجازه می ‌دهد تا خشک بمانند، دسترسی را بهبود بخشیده و رشد علف ‌های هرز را کاهش می ‌دهد.
5. در زمان، پول و آب صرفه جویی می شود زیرا سیستم بسیار کارآمد است.
6. نیاز به نیروی کار کاهش می دهد.
7. کارایی را در زمین های ناهموار افزایش می دهد.
8. شسته شدن آب و مواد مغذی زیر ناحیه ریشه را کاهش می دهد.

آشنایی با 5 گیاه پر طرفدار گلخانه ای

اجزای اصلی سیستم آبیاری قطره‌ای

یک سیستم آبیاری قطره ای از اجزای مختلفی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند. اجزای اصلی این سیستم عبارتند از:

• منبع آب: منبع تأمین آب برای سیستم آبیاری قطره‌ای می تواند چاه، قنات، رودخانه یا آب شهری باشد.
• پمپ: پمپ وظیفه تأمین فشار لازم برای جریان آب در سیستم را بر عهده دارد.
• فیلتر: فیلترها برای جلوگیری از ورود ذرات معلق و رسوبات به داخل سیستم و گرفتگی قطره چکان ها استفاده می شوند.
• لوله اصلی: لوله اصلی آب را از منابع اصلی به قسمت های دیگر مزرعه یا باغ انتقال می دهند.
• لوله فرعی: لوله های فرعی آب را از لوله اصلی به ردیف های کشت منتقل می کنند.
• قطره چکان ها: قطره چکان ها آب را به صورت قطره ای و با دبی مشخص به ریشه گیاهان می رسانند.

مراحل نصب سیستم آبیاری قطره‌ای

نصب سیستم آبیاری قطره ای شامل مراحل زیر است:

1. طراحی سیستم: ابتدا باید نقشه سیستم آبیاری بر اساس نیازهای گیاهان و شرایط زمین طراحی شود.
2. تهیه تجهیزات: تجهیزات مورد نیاز مانند لوله ها، قطره چکان ها، فیلترها و پمپ باید تهیه شوند.
3. نصب لوله ها: لوله های اصلی و فرعی باید در زمین قرار داده شوند.
4. نصب قطره چکان ها: قطره چکان ها باید در نزدیکی ریشه گیاهان نصب شوند.
5. آزمایش سیستم: پس از نصب، سیستم باید آزمایش شود تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود.

سخن پایانی

آبیاری قطره‌ای به‌عنوان یکی از روش‌های نوین و بهینه آبیاری، نقش مهمی در صرفه‌جویی آب، افزایش راندمان تولید و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی دارد. این روش با رساندن دقیق و کنترل‌شده آب به ریشه گیاه، از هدررفت منابع جلوگیری کرده و شرایط ایده‌آلی برای رشد گیاهان فراهم می‌کند.

در شرایط فعلی که کمبود آب یکی از چالش‌های اساسی بخش کشاورزی است، استفاده از سیستم‌های آبیاری قطره‌ای گامی مؤثر در جهت توسعه پایدار و بهره‌برداری بهینه از منابع طبیعی به شمار می‌رود.

در این راستا، گلخانه آریانا با بهره‌گیری از سیستم آبیاری مدرن، توانسته است در تولید انواع سبزیجات گلخانه‌ای با کیفیت بالا، عملکرد چشمگیری داشته باشد و الگویی موفق در زمینه کشاورزی هوشمند ارائه دهد.

سوالات متداول