حمل و نقل محصولات از گلخانه در همه فصلهای سال و با توجه به شرایط آب و هوایی، دارای شرایط خاصی است. از طرفی گامی مهم در فروش این محصولات محسوب میشود. بنابراین بسته بندی مناسب، انتخاب روش مناسب حمل و نقل و رعایت یکسری نکات در سه مرحله بار زدن محصولات، حمل و نقل محصولات و تخلیه نهایی محصولات، در کیفیت نهایی نیز بسیار موثر و حائز اهمیت در حمل ونقل گیاهان گلخانهای هستند.
در این مقاله از گلخانه آریانا قصد داریم به بررسی نکات ویژه و اصول صحیح در زمان حمل و نقل گیاهان گلخانهای از محل گلخانه می پردازیم تا از این شغل پردرآمد و پر تلاش، با حفظ مرغوبیت گیاهان گلخانهای و محصولات هنگام عرضه به بازار، میوهها سالم و تازه به دست مصرف کنندگان برسد.
انتخاب وسیله نقلیه مناسب برای حمل و نقل محصولات از گلخانه
حمل و نقل نامناسب میوهها و گیاهان گلخانهای سبب ایجاد آسیب به گیاهان میشود. اگر وسیله حمل کننده گیاهان گلخانهای مناسب نباشد، هنگام حمل و نقل سبب تکان خوردن شدید میوه و برخورد آن با سطوح ماشین حمل کننده و یا دیگر میوهها می شود و در نهایت سبب تغییر شکل بافت آنها میشود.
اگر این تغییر شکل، سبب تغییر در شکل فیزیکی و ظاهری گیاهان گلخانهای شود، در بافت بیولوژیکی گیاه، تغییراتی ایجاد میکند و در مدت کوتاهی تغییر رنگ می دهد و فاسد میشود. در نهایت محصولات و گیاهان گلخانهای آسیب دیده در زمان نگه داری در انبار، مواد سالمی که با آنها در تماس هستند را نیز به خطر می اندازد.
انتخاب وسیله نقلیه مناسب با میوه و گیاهان گلخانهای بسیار مهم است. شرایط جاده، سرعت حرکت وسیله نقلیه، نوع بسته بندي میوه و روش چیدن نیز باید در نظر گرفت. باید تمام این عوامل و تاثیراتشان را بخوبی شناخته و با کنترل و انتخاب مناسب، کمترین آسیبها به میوهها وارد شود تا از این طریق ضایعات به حداقل برسد. یکی از گزینههای مناسب، انتخاب کامیونهای یخچال دار است که توانایی تنظیم دما برای هر محصول را دارند.
باتوجه بازار هدف، روشهای گوناگونی برای حمل و نقل محصولات از گلخانه وجود دارد. بهعنوان نمونه در صورتی که قصد صادرات دارید بهترین روش حمل و نقل، هوایی و دریایی است.
اصول صحیح بهداشتی در حمل و نقل صحیح میوه و سبزیجات و گیاهان گلخانهای:
- در مرحله اول بررسی کنید وسیله حمل و نقل محصولات از گلخانه، کاملا تمیز و بدون آلودگی باشد.
- از راننده بپرسید که بار قبلی که در ماشین چه چیزی بوده، اگر قبل از بارگیری محصول، کامیون تمیز نشود، خطر آلودگی به میوه و سبزیجات افزایش می یابد.
- زمان حمل گیاهان گلخانهای دمای مناسب برای کیفیت و ایمنی محصولات تازه مرتب کنترل و بررسی کنید.
- محصولات و گیاهان گلخانهای را در کامیونها یا کارتنهای حمل و نقل مناسب قرار دهید.
- از گردش مناسب هوا در یخچال کامیون اطمینان حاصل کنید.
- مطمئن شوید کارگران در انجام بارگیری و تخلیه حین حمل و نقل اقدامات بهداشتی را رعایت می کنند.
- از قرار دادن بستهها در کنار دیواره کانتینر اجتناب کنید، زیرا از گردش مناسب هوا جلوگیری می کند.
- اگر گیاهان گلخانهای نیاز به دمای خاص دارد حتما باید به راننده اطلاع دهید.
- در زمان حمل و نقل بعضی از میوهها و مرکبات از تزریق گاز اتیلن نیز برای تازه نگه داشتن بافت آنها استفاده میشود.
- در صورتی که مسافت زیاد باشد، بیشتر محصولات زودتر از موعد چیده و سپس به کمک تزریق گاز اتیلن فرایند رسیدگی محصول در طول مسیر انتقال، تکمیل میشود. در این حالت میوه بصورت تازه و مرغوب باقی میماند.
اگر قصد دارید گیاهان گلخانهای در کنار دیگر محصولات به جای دیگر انتقال دهید، برای این کار لازم است شرایط دمایی، میزان رطوبت هوا، میزان گردش هوا، میزان دی اکسید کربن موجود در محفظه و همچنین میزان اتیلن تزریق شده در محفظۀ یخچال طبق یک استاندارد تعریف شده، به صورت مداوم چک و تنظیم شود.
تنظیم دما در حمل و نقل میوه و گیاهان گلخانهای
اصلی ترین وجه مشترک حفظ کیفیت ظاهری همراه با طراوت کلی گیاهان گلخانهای، توجه و کنترل دما در زمان حمل و نقل محصولات از گلخانه است. تنظیم دما هنگام تحویل محصول برای حفظ کیفیت بسیار مهم و ضروری است. فقط یک یا دو درجه اختلاف جزئی در کامیون میتواند محصولات حساس را فاسد کند.
میوهها در یک کانتینر با دمای 1- تا 4 درجه سانتی گراد نگهداری می شوند. بنابراین در بارنامه همراه با هر محموله باید دقیقاً دمای لازم برای تریلر را مشخص شده باشد. راننده باید دما را در صورت لزوم تنظیم کنترل کند.
روش چيدن صحیح میوه و محصولات گلخانهای
هدف از بستهبندی حفظ کیفیت محصولات و بروز کمترین میزان خسارت احتمالی تا زمان رسیدن به مقصد میباشد. براساس نوع محصول روشهای بستهبندی مختلفی وجود دارد.
باید مراقب باشید که محصولات زیادی شل یا فشرده بسته بندی نشوند زیرا سبب صدمه محصول در زمان حمل و نقل میشود.
بارگیری مناسب محصولات و گیاهان گلخانهای
پس از چیدمان و بستهبندی محصولات نوبت به بارگیری محصول میرسد که بعضی از محصولات نیاز به مرحله پیش سرد، قبل از بارگیری دارند تا دچار شوک نشوند. در زمان بارگیری راننده یخچال وظیفه دارد از سلامت محصولات بارگیری شده اطمینان حاصل کند. در زمان بارگیری نیز باید دقت شود که فشار زیادی روی محصولات وارد نشده و به بهترین شکل در داخل یخچال چیده شوند.
تخلیۀ میوه و گیاهان گلخانهای
در زمان تخلیه نیز همانند مرحلۀ بارگیری، سلامت محصولات و گیاهان گلخانهای باید طبق شرایط استاندارد تعیین شده چک شود. سلامت ظاهری میوهها، وزن کلی، کیفیت محصولات و … از جمله چیزهایی است که در این مرحله کنترل شده و با مشخصات محصول در مرحلۀ بارگیری مطابقت داده میشود. در مرحلۀ تخلیه همانند مرحله بارگیری که نباید به یکباره محصول وارد فضای یخچال کامیون شود و باید مرحله پیش سرد صورت گیرد بهتر است در زمان تخلیه نیز محصول بلافاصله وارد یک محیط باز نشود. زیرا دچار شوک حرارتی شده و بر اثر این شوک ممکن است کیفیت خود را از دست دهد.
کلام آخر
پس از انتقال به خودروهای دارای سیستم تهویه مطبوع، بایستی طبق پروتکل های مشخص شده کار تنظیم دما و رطوبت صورت بگیرد. برای این کار لازم است از یک سیستم کنترلی مناسب استفاده شود. این سیستم کنترلی محدودهی دمایی و رطوبتی خودرو را تنظیم می کند.
امروزه برای حمل و نقل گل و گیاه جابجایی گیاهان آپارتمانی از کامیون های یخچال دار مجهز به سیستم تهویه مطبوع استفاده میشود.
آخرین مرحله در حمل و نقل محصولات از گلخانه مرحلهی تحویل محصولات می باشد. به این شکل میزان آسیب ها به حداقل رسیده و به شکل صحیح مدیریت می شوند. به طور معمول ابتدا سعی می شود تا یک تعادل دمایی و رطوبتی برقرار شود. سپس کار انتقال از خودروی حمل و نقلی به فضای جدید انجام خواهد شد.
در خودروهای مخصوص حمل و نقل محصولات از گلخانه، لازم است به طور مستمر محدودهی رطوبت و دمایی گیاهان چک شود تا گیاهان دچار شوک ناشی از اختلاف دما یا کمبود رطوبت نشوند.